Geopolityka to pojęcie, które jeszcze kilka lat temu nie miało większego znaczenia dla polskiego biznesu. Dziś jednak, w obliczu globalnych zmian i nieprzewidywalnych wydarzeń na arenie międzynarodowej, coraz więcej firm zdaje sobie sprawę, jak istotne jest uwzględnienie geopolityki w strategiach biznesowych.
Jacek Bartosiak, założyciel think tanku Strategy and Future, w rozmowie z MIT Sloan Management Review Polska podkreśla, że geopolityka staje się kluczowym czynnikiem wpływającym na decyzje biznesowe i że polskie firmy powinny być przygotowane na zarządzanie ryzykiem geopolitycznym. Więcej w materiale wideo:
Dlaczego geopolityka ma coraz większe znaczenie?
Rozpad dotychczasowego porządku międzynarodowego. Po II wojnie światowej świat funkcjonował na określonych zasadach wyznaczonych przez Stany Zjednoczone, co zapewniało stabilność globalnych rynków. Jak zauważa Bartosiak, ten porządek powoli się rozpada, zwłaszcza od 2018 roku, kiedy to Amerykanie zaczęli podważać globalny system gospodarczy, który wcześniej sami stworzyli. Rozpoczęła się era protekcjonizmu, w której kraje coraz częściej chronią swoje rynki i starają się odbudować lokalne łańcuchy dostaw. W efekcie firmy muszą dostosować się do nowych warunków, które mogą zmieniać się dynamicznie i nieprzewidywalnie.
Różnorodne oddziaływanie na sektory gospodarki. Geopolityka wpływa na różne sektory gospodarki, na każdy w odmienny sposób. Jak wskazuje Bartosiak, firmy działające w „kapitalizmie produkcyjnym”, czyli zajmujące się produkcją i eksportem dóbr, są najbardziej narażone na skutki konfliktów geopolitycznych. Problemy związane z zakłóceniami łańcuchów dostaw, sankcjami czy ograniczeniami handlowymi mogą poważnie wpłynąć na ich działalność. Z kolei sektor finansowy, przynajmniej na razie, odczuwa te zmiany w mniejszym stopniu, chociaż ta sytuacja również może ulec zmianie w przyszłości.
Nowa era nieprzewidywalności. Wchodzimy w czas niestabilności i nieprzewidywalności, które historycznie były normą. To spokój, który panuje u nas od kilku dekad, był raczej wyjątkiem. Globalne przepychanki o wpływy i zasoby, sankcje, cła, redefinicje podziału pracy i zmiany układów sił – wszystko to sprawia, że biznes musi być gotowy na niespodziewane perturbacje. Polskie firmy w tym kontekście muszą zwracać większą uwagę na geopolitykę, ponieważ bezpośrednio wpływa ona na ich zdolność do funkcjonowania i rozwoju.
Jak polskie firmy mogą przygotować się do zarządzania ryzykiem geopolitycznym?
Edukacja i budowanie świadomości. Jak podkreśla Bartosiak, kluczowym krokiem jest edukacja i budowanie świadomości na temat ryzyka geopolitycznego. Firmy powinny organizować warsztaty, które otwierają umysł na różne scenariusze i pokazują konkretne przykłady z ostatnich lat, gdzie geopolityka miała kluczowy wpływ na działalność gospodarczą. Zrozumienie, że świat staje się coraz bardziej złożony i nieprzewidywalny, pozwoli przedsiębiorcom lepiej przygotować się na ewentualne zmiany.
Tworzenie planów zarządzania kryzysowego. Firmy powinny opracować strategie zarządzania kryzysowego, które uwzględniają różne scenariusze geopolityczne. W tym kontekście ważne jest, aby odróżniać bieżące informacje od długoterminowych trendów i strukturalnych zmian, które kształtują przyszłość. Zrozumienie tych trendów pozwoli firmom lepiej planować swoje działania i inwestycje.
Dywersyfikacja dostaw i rynków. W obliczu coraz częstszych zakłóceń łańcuchów dostaw, firmy powinny dążyć do dywersyfikacji swoich źródeł zaopatrzenia i rynków zbytu. Utrzymywanie różnych opcji i dostawców z różnych części świata może zmniejszyć ryzyko związane z zależnością od jednego rynku lub regionu.
Współpraca z ekspertami i korzystanie z nowych narzędzi. Coraz więcej firm korzysta z usług ekspertów ds. geopolityki oraz nowych narzędzi, takich jak ubezpieczenia od ryzyka geopolitycznego. Warto rozważyć współpracę z think tankami, konsultantami i instytucjami, które oferują tego typu usługi, aby lepiej przewidywać i reagować na zmieniającą się sytuację.
Geopolityka staje się coraz bardziej istotnym elementem, który polskie firmy muszą brać pod uwagę w swojej strategii biznesowej. Dynamiczne zmiany na arenie międzynarodowej, niestabilność i nieprzewidywalność stawiają przed przedsiębiorcami nowe wyzwania, ale również otwierają możliwości dla tych, którzy są na nie przygotowani. Kluczem do sukcesu jest edukacja, planowanie, dywersyfikacja i współpraca z ekspertami. Przygotowanie się na różne scenariusze geopolityczne i aktywne zarządzanie ryzykiem może okazać się kluczowe dla przetrwania i rozwoju polskich firm w nowej rzeczywistości globalnej.
